Cilt 3 Sayı 5 (Aralık 2023)
Sayı Bilgileri Issue Information

ss. i - vi

Özet

Anaktar kelimeler:

Orjinal Araştırma Makaleleri Meslek Lisesi Öğretmenlerinin Sınıf İçi Lider Öğretmenlik Becerileri Algılarının İncelenmesi

Bahadır Gülbahar, Emine Çetin

ss. 153 - 170

Özet

Liderlik, öğretmenlerin meslekî profesyonelliklerinde önem kazanan bir unsurdur. Okulların lider öğretmenlere ihtiyacı vardır. Lider öğretmenler, okulun etkinliğini arttırarak engeller karşısında durur, değişimlere öncülük ederler. Bu nedenle öğretmenlerin öğretmen liderliği becerileri üzerinde durulmalı ve geliştirilmeye çalışılmalıdır. Bu araştırmanın amacı, meslek lisesi öğretmenlerinin sınıf içi lider öğretmenlik becerileri algılarını incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama modeli tekil tarama deseninde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma evreni, 2022-2023 Eğitim-Öğretim Yılı Ankara ili Şereflikoçhisar ilçesi mesleki ve teknik Anadolu liselerinde görev yapan öğretmenlerden oluşmaktadır. Örneklem ise bu evrenden kolay ulaşılabilir örnekleme yönetimi ile belirlenen 210 öğretmenden meydana gelmektedir. Veriler, kişisel bilgi formu ve “Sınıf İçi Lider Öğretmenlik Becerileri Algı Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Yapılan analiz neticesinde, parametrik testler yapılmasına karar verilmiştir. Veri setlerinin frekans, yüzde, aritmetik ortalama değerleri ile T testi, ANOVA testi analizleri yapılmıştır. Meslek lisesi öğretmenlerinin sınıf içi lider öğretmenlik becerileri algı düzeylerinin tüm alt boyutlarıyla birlikte ölçek genelinde yüksek düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Meslek lisesi öğretmenlerinin sınıf içi lider öğretmenlik becerileri algılarının cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi ve meslekî kıdem değişkenlerine göre farklılaşmadığı saptanmıştır.

Anaktar kelimeler: Lider öğretmenlik, sınıf içi lider öğretmenlik, meslek lisesi öğretmenleri.

Orjinal Araştırma Makaleleri Eğitimde Kavram Haritalama Çalışmaları: Son 10 Yılda Ülkemizdeki Kavram Haritalama Çalışmalarının Durumu

Gülşah Gerez Cantimer, Sare Şengül

ss. 171 - 197

Özet

Kavram haritaları, kavramlar arası ilişkileri organize ederek gösteren, bilginin somutlaştırılmasını ve görsele dönüştürülmesini sağlayan, zengin öğrenme fırsatları sunan anlamsal ilişkiler kümesidir. Eğitim alanlarında kavram haritalamanın nasıl kullanıldığı, bu alanla ilgili yapılan çalışmaların genel özellikleri ile amaç ve sonuçlarının detaylı incelenmesi bu alanla ilgili yapılacak çalışmalar için bütünsel bir değerlendirme oluşturacaktır. Bu doğrultuda araştırmanın amacı 2013-2022 yılları arasında eğitim alanında kavram haritalarına yönelik tamamlanmış tez çalışmalarının sistematik derleme yoluyla incelenerek ülkemizdeki durumun değerlendirilmesidir. Bu kapsamda öncelikli olarak 312 tez çalışmasına ulaşılmış, yıl sınırı ve anahtar kelimelerle araştırma konusu netleştirilerek 64 tez incelemeye alınmıştır. Araştırma bulgularına göre; çalışmaların büyük bir bölümünün yüksek lisans tezinden (f=51) oluştuğu; en fazla 2019 yılında çalışıldığı (f=20); en fazla fen bilgisi (f=12), matematik (f=11) ve Türkçe eğitimi (f=9) alanlarında çalışmaların olduğu; çoğunlukla ortaokul öğrencileriyle çalışıldığı (f=28) ve nicel araştırma yöntemlerinden ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desenin (f=31) tercih edildiği belirlenmiştir. Çalışmaların amaç ve sonuçlarına göre dağılımları detaylı olarak incelenerek elde edilen çıktılara göre önerilerde bulunulmuştur.

Anaktar kelimeler: Eğitim, kavram haritalama, kavram haritaları, sistematik derleme

Orjinal Araştırma Makaleleri Kadın Öğretmenlerin Karşılaştıkları Cam Tavan Engelleriyle Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişki

Emel Bodur Budak, Mustafa Erdem

ss. 199 - 228

Özet

Araştırma kadın öğretmenlerin cam tavan engeline ilişkin algılarıyla tükenmişlik algılarının ilişkisini belirlediğinden ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın örneklemini 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Bursa ili Yıldırım ilçesinde görev yapan 2938 kadın öğretmenden arasından uygun örnekleme yöntemiyle seçilen 357 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma verileri Cam Tavan Engelleri ölçeği ve Tükenmişlik ölçeğiyle toplanmıştır. Verilerin analizinde frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, yüzde, karşılaştırmalar için Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, t testi ve ANOVA kullanılmıştır. Farkı belirlemek için Tukeyb testi uygulanmıştır. İlişki analizlerinde Pearson Correlation katsayısı hesaplanmıştır. Tükenmişlik alt boyutlarıyla cam tavan alt boyutları arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Duygusal Tükenmeyle; çoklu rol üstlenme arasında anlamlı, negatif ancak düşük bir ilişki, kadınların kişisel tercih algıları, örgüt kültürü ve politikaları, arasında pozitif ve orta düzeyde bir ilişki vardır. Duyarsızlaşmayla; kadınların kişisel tercih algıları, örgüt kültürü ve politikaları, stereotipler arasında anlamlı, pozitif ve düşük bir ilişki bulunmuştur. Kişisel başarı hissiyle; çoklu rol üstlenme, kadınların kişisel tercih algıları, informal iletişim ağları, mesleki ayrım ve stereotipler arasında anlamlı bir ilişki vardır.

Anaktar kelimeler: Cam tavan engeller, tükenmişlik, yönetici, öğretmen, okul

Orjinal Araştırma Makaleleri Dünden Günümüze Öyküsel Terapi

Ayşenur Polat, Yener Özen

ss. 229 - 239

Özet

1980’li yıllardan itibaren gelişmeye başlayan öyküsel terapi ülkemizde çok fazla bilinen ve uygulanan bir psikoterapi yöntemi değildir. Bu bağlamda bu makalenin temel amacı; günümüzde psikoterapi alanında önemli hale gelen yaklaşımlardan biri olan öyküsel terapiyi ülkemizdeki psikolojik danışma alanına genel bir çerçeve halinde tanıtmaktır. Öncelikle bu makalede; giriş kısmında psikolojik danışmanlık ve psikoterapideki postmodern yaklaşımların bir sonucu olarak ortaya çıkan, yapılandırmacılıktan kaynaklanan öyküsel terapinin tarihsel gelişimi ele alınmıştır. Daha sonra öyküsel terapinin kuramsal çerçevesinden bahsedilerek bu başlık altında öyküsel terapinin dayandığı felsefi temellere değinilerek ilerleyen başlıklarda bu terapinin etkilendiği isimler, öykü metaforu ve psikoterapi yönteminden bahsedilerek alt başlıklarda, terapötik süreci, ortamı, terapist danışan ilişkisi ele alınarak terapistin konumu, oturumların nasıl olması gerektiği hakkında bilgi verilerek kullanılan terapi tekniklerinden bahsedilmiştir. Öyküsel terapide merkeze alınan konu danışanların terapötik ortama getirdikleri hikâyelerdir. Bu hikâyeler bireylerin eleştirmeden direkt içselleştirdikleri ya da içselleştirmek zorunda kaldıkları ve bu hikâyeleri bir kaderleri olarak gördükleri için bireyler bu baskın hikâyelerinden yola çıkarak kendilik algılarını hep bir yetersiz olarak değerlendirirler ve bu yetersizlik duygusundan kurtulmak için terapötik ortama gelirler. Bu terapötik süreçte danışmanın en önemli görevi danışanın öyküsünü etkin bir şekilde dinleyerek danışmanla iş birliği içerisinde danışanın öykülerinin yapı bozumu ve yeniden inşa sürecinde öykülere yeni anlamlar yükleyerek hikâyenin yeniden yazımına yardımcı olmaktır. Buradaki değişim terapötik süreçte danışanın kişisel öykülerine, hikâyelerine yönelik algılarının yeniden oluşturulmasıdır. Bu doğrultuda hem dayandığı felsefi ve teorik ilkeler hem de kullandığı terapi yöntemlerinden dolayı geleneksel psikoterapi yöntemlerinden ayrılır. Alanyazının incelenmesi neticesinde, öyküsel terapinin etkililiğini araştıran çalışmaların sayısı ülkemizde oldukça sınırlı olduğu bulunmuştur. Buna rağmen bu sınırlı sayıdaki çalışmaların sonucu, öyküsel terapinin çeşitli psikolojik sorunlara ilişkin belirtilerin azaltılması için fayda sağladığı görülmüştür. Bu makale, alanda çalışanlar için bilgilendirilmelerini sağlamak açısından ve okuyucuların bu alandaki meraklarını gidermek amacıyla önem taşımaktadır.

Anaktar kelimeler: Öyküsel terapi, terapi, terapi teknikleri

Orjinal Araştırma Makaleleri Türkiye’de Okul Öncesi Eğitim Alanında 2011-2021 Yılları Arasında Yayınlanmış Aile Katılımı Konulu Makalelerin İncelenmesi

Hülya Gülay Ogelman, Hande Güngör, Ayşe Demirci

ss. 241 - 260

Özet

Araştırmanın amacı, Türkiye’de okul öncesi eğitim alanında 2011-2021 yılları arasında yayınlanmış aile katılımı konulu makalelerin incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini, Google Akademik’de bulunan 68 makale oluşturmaktadır. Makalelerde en çok tercih edilen araştırma yaklaşımının nicel, en az tercih edilen araştırma yaklaşımının ise karma olduğu ortaya konulmuştur. Nicel araştırmalarda en çok deneysel desenin, nitel araştırmalarda ise en çok durum araştırma deseninin tercih edildiği görülmüştür. Veri toplama zamanı açısından makalelerin çoğunlukla kesitsel olduğu, nicel ve nitel araştırmalarda örneklem seçim yönteminin çoğunlukla belirtilmediği söylenebilir. Örneklem grubu açısından nicel araştırmalarda en çok ebeveyn ile çocuk, nitel araştırmalarda en çok öğretmenlerin yer aldığı görülmektedir. Veri toplama aracı olarak nicel araştırmalarda en çok ölçeğin, nitel araştırmalarda en çok yarı yapılandırılmış görüşme formunun, karma araştırmalarda ise en çok ölçek ve yarı yapılandırılmış görüşme formunun birlikte kullanıldığı belirlenmiştir. Makalelerde aile katılımı ile ilgili en sık aile katılımına yönelik görüşler (öğretmen, ebeveyn, yönetici, öğretmen adayları) ve aile katılımlı program ve çocuk gelişimlerine etkisi ele alınmıştır.

Anaktar kelimeler: Aile katılımı, küçük çocuklar, okul öncesi dönem, doküman analizi

Orjinal Araştırma Makaleleri Investigation of School Counselors’ Views on Culturally Sensitive Counseling

Davut Aydın, Selahattin Avşaroğlu, Umay Bilge Baltacı

ss. 261 - 271

Özet

The aim of this study is making an investigation of school psychological counselor’s views on culturally sensitive counseling. In this research Phenomenological design, one of the qualitative research methods, is used. The data of the research were collected with a semi-structured interview form through a digital form. The research group of the study consists of 22 psychological counselors, 13 female (59.1%) and 9 male (40.9%) working at various levels. The data were analyzed by content analysis technique. Categories were created regarding the school psychological counselors' perception of culturally sensitive counseling, the problems they encounter while doing culturally sensitive counseling, and the solution suggestions for the problems they encounter while doing culturally sensitive counseling. The findings of the research were discussed and suggestions based on the findings were given.

Anaktar kelimeler: : School Psychological Counselor, Culturally Sensitive Psychological Counselor, Content Analysis

Orjinal Araştırma Makaleleri Artificial Intelligence in The Education Sector in Türkiye: Opportunities and Challenges

Seda Kırtay

ss. 273 - 284

Özet

The concept of artificial intelligence, which emerged with online education platforms and their applications in education, brings along platforms that offer students options such as interactive course materials by using artificial intelligence-supported learning methods. In this way, it allows not only learning but also measurement and evaluation tools to be used, and it can also provide feedback by measuring students' knowledge-skill levels. With these functions, the concept of Artificial Intelligence can determine learning management in education and offer personalized learning paths by determining student-specific learning methods. In this context, this article aims to provide information about Artificial Intelligence and Educational Applications used in Türkiye and to examine its advantages and disadvantages, especially in terms of how it affects students who have difficulty in accessing technology.

Anaktar kelimeler: Artificial Intelligence, Education, AI-Supported Education, Instructional Materials, Digital Transformation in Education