Uluslararası Psiko-Sosyal Eğitim Araştırmaları Dergisi (UPSEAD), yayın sürecinde bilimsel değerlendirmenin objektif, tarafsız ve etik kurallar çerçevesinde yürütülmesini sağlamak amacıyla çift taraflı kör hakemlik (double-blind peer review) sistemi uygulamaktadır. Bu sistemde yazarlar ve hakemler birbirlerinin kimliğini bilmemektedir.
UPSEAD için hakemlik yapan bilim insanlarının aşağıdaki etik sorumlulukları ve değerlendirme ilkeleri doğrultusunda süreci yürütmeleri beklenmektedir.
Hakemler, sadece uzmanlık alanına giren makaleleri değerlendirmeyi kabul etmelidir.
Daveti kabul etmeyecekse, mümkün olan en kısa sürede editöre bilgi vermelidir.
Zamanında ve etkili geri bildirimde bulunamayacaksa değerlendirme teklifini geri çevirmelidir.
Değerlendirme süreci tarafsız, bilimsel ve yapıcı bir şekilde yürütülmelidir.
Hakemler, makale hakkındaki tüm bilgileri gizli tutmakla yükümlüdür.
Değerlendirme sürecinde öğrendikleri hiçbir bilgiyi kendi çalışmaları için kullanmamalıdırlar.
Yayınlanmamış çalışmaları başkalarıyla paylaşamazlar.
Yazar(lar) ile arasında herhangi bir çıkar çatışması (kurumsal bağlantı, ortak çalışma, kişisel yakınlık vb.) olan hakemler değerlendirme görevini üstlenmemelidir.
Herhangi bir çıkar çatışması durumunda editöre bilgi verilerek değerlendirme süreci sonlandırılmalıdır.
Hakem değerlendirmeleri şu temel ilkeler doğrultusunda yapılmalıdır:
Çalışmanın bilimsel özgünlüğü ve katkısı
Kuramsal temeli ve yöntemsel uygunluğu
Bulguların sunumu, analizi ve yorumlanması
Kaynakların güncelliği ve uygunluğu
Dil ve yazım kalitesi
Hakemler değerlendirmelerini:
Açık, açıklayıcı ve akademik bir dil ile sunmalı,
Eleştirel ama yapıcı yorumlarda bulunmalı,
Yazar(lar)ı yönlendirici öneriler sunmalı,
Hakaret, küçümseyici ya da aşağılayıcı ifadelerden kaçınmalıdır.
Hakemler, değerlendirmeyi daveti kabul ettikten sonra genellikle 30 gün içinde tamamlamalıdır.
Ek süreye ihtiyaç duyulması halinde editörle iletişime geçilmelidir.
Hakem raporları, editöre yönelik “gizli notlar” ve yazar(lar) için “açık değerlendirme” bölümlerini içermelidir. Hakem şu kararlardan birini önerebilir:
Yayına uygun
Küçük düzeltmelerle yayınlanabilir
Büyük düzeltmeler sonrası tekrar değerlendirilmelidir
Yayına uygun değildir
Editöryal karar, hakem görüşleri doğrultusunda verilmekle birlikte, son karar yetkisi editöre aittir.
Hakemler aşağıdaki etik dışı davranışlardan kaçınmalıdır:
Değerlendirmeyi kişiselleştirmek veya yanlı yorum yapmak
Bilimsel olmayan, yıkıcı veya alaycı ifadeler kullanmak
Makalenin başka dergilerde yayımlandığını veya eş zamanlı gönderildiğini tespit edip bildirmemek
Gizli bilgilere dayanarak kendi çalışmalarında avantaj sağlamak
UPSEAD, hakemlerin akademik değerlendirme sürecine yapmış olduğu katkıyı takdir eder. Bu doğrultuda, dergimizde görev alan hakemlere yıllık olarak teşekkür belgesi düzenlenmektedir.