Araştırma Makalesi | Açık Erişim
Uluslararası Psiko-Sosyal Eğitim Araştırmaları Dergisi 2026, Clt. 6(10) 35-50
Ortaokul Öğrencilerinin Dijital Bağımlılık Düzeyleri ile Akademik Başarıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
ss. 35 - 50
Yayın Tarihi: Haziran 30, 2026 | Görüntüleme Sayısı: 0/0 | İndirilme Sayısı: 0/0
Özet
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeyleri ile akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırma ilişkisel tarama modeli ile yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini 2025–2026 eğitim-öğretim yılında Samsun ilinin Atakum ilçesinde devlet okullarında öğrenim gören 436 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veriler, “Ergenler için Dijital Bağımlılık Ölçeği” ve öğrencilerin akademik not ortalaması ile elde edilmiştir. Verilerin analizinde, betimsel istatistikler ve dağılımın normal olması nedeniyle parametrik testlerden (Pearson korelasyon, bağımsız örneklemler t-testi ve tek yönlü varyans analizi [ANOVA]) yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre öğrencilerin dijital bağımlılık düzeylerinin orta düzeyde olduğu belirlenmiştir (x̄ = 31.95). Dijital bağımlılık ile akademik başarı arasında negatif yönlü ve düşük düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=−.263, p<.001). Cinsiyet değişkenine göre dijital bağımlılık düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Buna karşın sınıf düzeyi, akademik ortalama, kullanılan cihaz türü ve günlük dijital cihaz kullanım süresine göre dijital bağımlılık puanlarının anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Ayrıca yapay zekâ kullanan öğrencilerin dijital bağımlılık düzeylerinin yapay zekâ kullanmayan öğrencilere göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, dijital bağımlılık ile akademik başarı arasında anlamlı bir ilişki bulunduğu ve dijital teknoloji kullanım alışkanlıklarının bu ilişki üzerinde belirleyici bir rolü olduğu söylenebilir.
Anahtar kelimeler: Dijital bağımlılık, öğrenci, akademik başarı, ilişkisel tarama.
APA 7th edition
BARUTCU, E., & SENTURK, S. (2026). Ortaokul Öğrencilerinin Dijital Bağımlılık Düzeyleri ile Akademik Başarıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Uluslararası Psiko-Sosyal Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(10), 35-50.
Harvard
BARUTCU, E. and SENTURK, S. (2026). Ortaokul Öğrencilerinin Dijital Bağımlılık Düzeyleri ile Akademik Başarıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Uluslararası Psiko-Sosyal Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(10), pp. 35-50.
Chicago 16th edition
BARUTCU, Elif and Sener SENTURK (2026). "Ortaokul Öğrencilerinin Dijital Bağımlılık Düzeyleri ile Akademik Başarıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi". Uluslararası Psiko-Sosyal Eğitim Araştırmaları Dergisi 6 (10):35-50.
Arslan, A. (2021). Dijital teknolojilerin eğitim ortamlarında kullanımı ve etkileri. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama Dergisi, 11(2), 245–260. https://doi.org/10.17943/etku.88319
Ateşci, H. (2024). Ortaokul öğrencilerinde dijital bağımlılık ile akademik başarı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim ve Bilim Araştırmaları Dergisi, 9(1), 55–68.
Aygün Alper, S. (2025). Ortaokul öğrencilerinde dijital bağımlılık ve matematik başarısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Journal of Educational Studies, 14(2), 112–126.
Bağatarhan, T. (2023). Ergenler için dijital bağımlılık ölçeği: Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(3), 1376–1397. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023..-1218692
Başdaş, E. (2018). Ergenlerde problemli internet kullanım davranışları ile yakın sosyal çevre sorunları ve içe/dışa yönelim sorunları arasındaki ilişkilerin incelenmesi (Doktora tezi). Anadolu Üniversitesi.
Behera, R., Mishra, S., & Dash, B. (2023). Digital addiction and academic performance among adolescents: A cross-national study. Computers & Education, 195, 104728. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2023.104728
Bekman, M. (2022). Quantitative research method in public relations: Relational survey model. Meriç Uluslararası Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi.
Carter, W., & Johnson, E. (2023). Legal responses to digital addiction: Regulating online gaming, social media, and virtual reality for public health and safety. Legal Studies in Digital Age, 2(2), 24–36. https://doi.org/10.55267/lsda.13054
Creswell, J. W. (2012). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research (4th ed.). Pearson.
Delebe, M. (2020). Ortaokul öğrencilerinde dijital oyun bağımlılığı ile akademik başarı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(3), 45–58. https://doi.org/10.16991/INESJOURNAL.1575
Dinçel, N. (2006). Ergenlik döneminin gelişimsel özellikleri ve eğitim sürecine etkileri. Pegem Akademi.
Doğan, U. (2025). Ergenlerde dijital medya kullanımı ve psikolojik etkileri. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 15(1), 90–105.
Eckhaus, E., & Davidovitch, N. (2023). The effects of learning method, motivation, and self-discipline on students’ retrospective perceptions of online learning. Kasmera, 51(2), e51238491. https://doi.org/10.5281/zenodo.8115456
Ektiricioğlu, C., Arslantaş, H., & Yüksel, R. (2020). Ergenlerde çağın hastalığı: Teknoloji bağımlılığı. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, 29(1), 51–64. https://doi.org/10.17827/aktd.498947
Ekşi, F., Demirci, İ., & Tanyeri, H. (2020). Problematic technology use and well-being in adolescence. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 7(2), 107–121. https://doi.org/10.5152/addicta.2020.19077
Ertaş, A. (2023). Türkiye’de ergenlikte internet kullanım süresi ve siber zorbalık ilişkisi: Sistematik derleme. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 10(2), 85–102.
Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education (8th ed.). McGraw-Hill.
George, D., & Mallery, P. (2010). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference (17th ed.). Pearson.
Gezgin, D. M. (2023). Çocuklarda problemli teknoloji kullanımı, olumsuz etkileri ve çözüm önerileri. Paradigma Akademi.
Hossan, M. A., Mansor, N., & Jaharuddin, N. S. (2023). Sampling techniques in quantitative research. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 13(4), 120–130. https://doi.org/10.6007/IJARBSS/v13-i4/16631
Imrani, S., & Touri, B. (2025). Interventions for adolescent digital addiction: A narrative review. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 12(1), 23–31. https://doi.org/10.5152/ADDICTA.2025.24309
İncirci, A. (2021). Dijital bağımlılık ve akademik başarı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(1), 34–47.
Kenç, M. F., & Oktay, A. (2002). Akademik başarı ve etkileyen faktörler. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 8(3), 371–389.
Kingery, J. N., Erdley, C. A., & Marshall, K. C. (2011). Peer acceptance and friendship as predictors of early adolescents' adjustment. Merrill-Palmer Quarterly, 57(3), 215–243. https://doi.org/10.1353/mpq.2011.0012
Köroğlu, O. A. (2025). Adölesanlarda dijital oyun ve sosyal medya kullanımı ve etkileri. Eğitim Yayınları.
Kutluay, E. (2022). Akıllı telefon bağımlılığıyla ilişkili faktörlerin lise öğrencilerinin akademik başarıları üzerindeki etkilerini açıklayan bir model önerisi (Doktora tezi). Marmara Üniversitesi.
Kwong, D., & Davis, J. R. (2015). School climate for academic success. Journal of Research in Education, 25(2), 68–81.
Lodge, J. M., & Harrison, W. J. (2019). The role of attention in learning in the digital age. The Yale Journal of Biology and Medicine, 92(1), 21–28.
MacKinnon, D. P., & Luecken, L. J. (2011). Statistical analysis for identifying mediating variables in public health dentistry interventions. Journal of Public Health Dentistry, 71(Suppl. 1), S37–S46.
Morrison, F. J., Ponitz, C. C., & McClelland, M. M. (2010). Self-regulation and academic achievement. In S. D. Calkins & M. A. Bell (Eds.), Child development at the intersection of emotion and cognition (pp. 203–224). APA. https://doi.org/10.1037/12059-011
Navarro-Martinez, O., & Peña-Acuña, B. (2022). Technology usage and academic performance. Journal of New Approaches in Educational Research, 11(1), 130–145. https://doi.org/10.7821/naer.2022.1.841
Öğüt, N., & Karakoç, E. (2024). Dijital bağımlılık ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişki. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 46, 1–18. https://doi.org/10.31123/akil.1537615
Özbay, Ö. (2025). Digital obesity and academic achievement. Addicta, 12(4), 450–458. https://doi.org/10.5152/ADDICTA.2025.25548
Rajput, R. (2025). Internet usage and study behaviors. E-Learning and Digital Media, 22(1). https://doi.org/10.1177/20427530251399880
Sampasa-Kanyinga, H., Hamilton, H. A., & Chaput, J. P. (2022). Digital media use and academic performance. Journal of Adolescent Health, 70(3), 456–463. https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2021.10.012
Saruhan, Y., & Çiftçi, M. (2025). Problemli internet kullanımı ve akademik başarı. Mavi Atlas, 13(1), 50–70. https://doi.org/10.18795/gumusmaviatlas.1577662
Seema, R., et al. (2022). Development of the digital addiction scale. Computers in Human Behavior Reports, 6, 100112. https://doi.org/10.1016/j.chbr.2022.100112
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson.
Tülübaş, T., Karakose, T., & Papadakis, S. (2023). A holistic investigation of the relationship between digital addiction and academic achievement. European Journal of Investigation in Health, Psychology and Education, 13(10), 2006–2034. https://doi.org/10.3390/ejihpe13100143
Zimmerman, B. J. (2000). Attaining self-regulation. In M. Boekaerts et al. (Eds.), Handbook of self-regulation (pp. 13–39). Academic Press. https://doi.org/10.1016/B978-012109890-2/50031-7
